Chung tay bảo vệ trẻ trước vấn nạn xâm hại

Trong thời gian gần đây, nhiều vụ xâm hại trẻ em nhất là xâm hại tình dục ngày càng gia tăng, trở thành một vấn nạn nghiêm trọng đe dọa đến sức khỏe tinh thần lẫn thể chất của trẻ. Trước những bức xúc của dư luận xã hội cũng như các bậc phụ huynh, chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn với Tiến Sĩ chuyên nghành tâm lý Nguyễn Thị Hằng Phương, hiện đang công tác tại trường Đại Học Sư Phạm - Đại Học Đà Nẵng nhằm trang bị cho phụ huynh & trẻ em các kĩ năng phòng tránh trước nguy cơ bị xâm hại.

TS. Nguyễn Thị Hằng Phương (trái) người có nhiều năm làm việc tại trung tâm hỗ trợ tâm lý

Tình hình xâm hại phức tạp

Theo thống kê của bộ lao động thương binh xã hội, mỗi năm Việt Nam có khoảng 2000 trẻ bị xâm hại trong đó xâm hại tình dục chiếm hơn 60%. Tỉ lệ bé gái bị xâm hại là 1/4, con số này ở bé trai là 1/6. Tuy nhiên theo chia sẻ của TS, con số đó chỉ là báo cáo phần nổi trong tản băng chìm bởi trên thực tế những vụ việc xâm hại như này xảy ra rất nhiều.

“Chúng ta thường nghĩ xâm hại tình dục mới là xâm hại, nhưng trên thực tế, xâm hại có thể xảy ra bằng nhiều biểu hiện, ở nhiều mức độ khác nhau. Các hành vi có sự động chạm cơ thể từ ôm ấp, hôn, vuốt ve... đến cởi quần áo, sờ mó, cấu véo vùng kín của trẻ đều được xem là hành vi xâm hại”, TS Hằng Phương tâm sự.

Bảo vệ như thế nào?

Vụ án dâm ô bé gái của cựu lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân Đà Nẵng ngay trong thang máy đã cho thấy tình trạng xâm hại tình dục ngày càng nghiêm trọng. Hãy cùng TS Nguyễn Thị Hằng Phương phân tích, trao đổi một số vấn đề để tìm ra giải pháp bảo vệ trẻ trước nguy cơ bị xâm hại.

PV: Xin TS hãy cho biết nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng nạn ấu dâm, phải chăng nó đến từ việc thực thi pháp luật chưa nghiêm?

-Trước hết nguyên nhân đến từ việc trẻ chưa được trang bị những kĩ năng kiến thức tự vệ cần thiết, trẻ ngây thơ không có khả năng bảo vệ bản thân; do bố mẹ thiếu hụt kiến thức giáo dục giới tính, chưa biết cách trò chuyện, hướng dẫn trẻ bảo vệ cơ thể. Ngoài ra như chia sẻ pháp luật nước ta vẫn chưa có những điều luật cụ thể về những hành vi xâm hại trẻ cụ thể; chưa xử lý nghiêm những hành vi xâm hại.

PV: Theo TS trẻ bao nhiêu tuổi thì được phép đi chơi một mình ở những nơi công cộng hay sang nhà hàng xóm?

-Vấn đề không phải là trẻ bao nhiêu tuổi thì được phép được đi chơi một mình mà là trước khi đưa trẻ ra ngoài những môi trường như thế cần cung cấp cho trẻ những kiến thức và kĩ năng cần thiết bên cạnh việc giám sát, theo dõi mọi chuyển biến tâm lý của trẻ.

PV: Vậy thì phụ huynh cần làm gì để bảo vệ con mình trước vấn nạn bị xâm hại?

- Về phía gia đình, cha mẹ phải luôn ở bên con và lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của con; làm bạn cùng con và tạo sự tin tưởng thì con mới chia sẻ mọi việc; chính cha mẹ thay đổi quan điểm khi nói chuyện với trẻ về giới tính, về cách cưng nựng các vùng nhạy cảm của các con, không e ngại né tránh... Về phía nhà trường ngay từ bậc mầm non cần dạy các cháu cách phòng vệ trước kẻ xấu, các cấp lớn hơn cần đưa giáo dục giới tính là một trong những bài học quan trọng để giúp trẻ phát triển an toàn, hình thành nhân cách và phòng vệ. 

PV: Là một người đã có nhiều kinh nghiệm và từng đồng hành cùng với những trẻ nhỏ trong các dự án vì cộng đồng như chăm sóc tâm lý cho trẻ bị nhiễm và ảnh hưởng bởi HIV hay nhận thức về trẻ tự kỉ,…TS đánh giá như thế nào về vai trò của việc hỗ trợ tâm lý cho trẻ trước nguy cơ bị xâm hại?

-Trong thời đại các phương tiện truyền thông đại chúng, mạng xã hội phát triển như hiện nay, các vấn đề nảy sinh và tác động thay đổi đến tâm lý của trẻ. Vậy nên việc hỗ trợ, giáo dục tâm lý giới tính cho trẻ là hết sức cần thiết để những đứa trẻ biết cách bảo vệ bản thân. Các bé cần có người hướng dẫn để có nhận thức và kỹ năng đúng.

Quy tắc dạy trẻ kĩ năng phòng tránh trước nguy cơ bị xâm hại

Chưa bao giờ vấn nạn xâm hại tình dục trẻ em lại diễn biến phức tạp và được dư luận quan tâm như trong thời gian gần đây bởi hậu quả mà các đối tượng gây ra cho nạn nhân là không có gì có thể bù đắp. Những ám ảnh, những nỗi buồn, những sang chấn tâm lý chỉ có các em những người hứng chịu là hiểu rõ nhất. Để phòng chống và ngăn chặn những hệ quả xấu cho con trẻ - những mầm non tương lai của đất nước, chúng ta cần có sự phối hợp chặt chẽ tham gia dạy dỗ, đấu tranh cho các hành vi xấu từ phía cha mẹ, nhà trường, đến các cơ quan có liên quan đến pháp luật để làm sao ngăn chặn kịp thởi tội phạm xâm hại trẻ em.